• GdanskGdanskie.jpg
  • GdanskJasne.jpg
  • GlubczyceNiemodlin.jpg
  • KrakowKarmelowe.jpg
  • KrakowPelneEkstra.jpg
  • LublinStaromiejskie.jpg
  • LublinTrybunalskie.jpg
  • SzczecinZamkowe.jpg
  • WarszawaEksportSpecjalne.jpg
  • WarszawaJubileuszowe.jpg
  • WarszawaPelne.jpg
  • WarszawaPelne2.jpg
  • WarszawaPelne3.jpg
  • WarszawaPelne4.jpg
  • WarszawaPorter.jpg
  • WarszawaSpecjal.jpg
  • WarszawaZdroj.jpg
  • ZabrzeGornoslaskie.jpg
Spis treści
historia piwa
Babilończycy
Egipcjanie
Grecy
Celtowie
Barbarzyńcy
Germanowie
Mnisi
Średniowiecze
Zmiana technologii
Pilzner
Piwo w Polsce
Wszystkie strony

Historia czyli od starożytności do czasów obecnych

Według starożytnego tekstu, znanego jako „Hymn do Nikasi” (sumeryjskiej bogini), pierwsze piwa wyrabiano z chleba, poddawanego w wodzie fermentacji. Najstarsze naczynia, znalezione na terenie dawnej Persji, a dzisiejszego Iranu, datuje się na 6500 lat p.n.e. Jak podają przekazy źródłowe, sprzedawcy piwa cieszyli się dużym uznaniem i byli zwolnieni z obowiązku służby wojskowej. W tak zwanych "bit-sikarach" serwowali 16-cie gatunków piwa, odpowiednich dla różnych warstw społecznych i płci. Piwa jęczmiennego – 8 gatunków, pszenicznego 5 i 3 mieszane. Pojęcie "deputatu piwnego" narodziło sie właśnie za czasów sumeryjskich, kiedy każdemu pracującemu należały się 2, a urzędnikom i kapłanom 3 litry piwa dziennie.


Babilończycy

Po upadku Sumerów, produkcję piwa rozwinęli Babilończycy. Do istniejących gatunków dodali nowe, tak, że już ok. 4 tys. lat temu znano ich 50. Wiadomo, że Babilończycy lubili piwa mocne i często wzbogacali je dodatkami w postaci miodu, wanilii, czy przypraw korzennych. Najczęściej jednak warzono dwa podstawowe gatunki: sikaru -tylko z jęczmienia, i kurumu - z pszenicy. Warzono piwa jasne i ciemne. Wszyscy mogli sięgać po "przymiar piwa", ale ile i jakiego zależało od pozycji zajmowanej w społeczeństwie. Każdy Babilończyk otrzymywał 3 litry, a urzędnicy, uczeni i damy dwory po 5 litrów piwa dziennie. 


Egipcjanie

Produkcję piwa rozwinęli w dalszej kolejności Egipcjanie, którzy poznali je za pośrednictwem Babilończyków. W starożytnym Egipcie piwo nazywane było „hqt” i przeznaczone dla ludzi wszystkich stanów. Na wysoki stopień wiedzy Egipcjan o browarnictwie wskazują odnalezione w grobowcach posegregowane różne kultury drożdży oraz odkryte w grobowcu Tutenchamona narzędzia używane do produkcji piwa. W Egipcie znajdowały się podobno 63 browary, oraz sieć piwiarni, gdzie można było spożywać ten niezwykły trunek. Robotnikom pracującym przy budowie piramidy w Gizie podawano piwo trzy razy dziennie.


Grecy

Do rozwoju browarnictwa nie przyczynili się natomiast ani Grecy ani Rzymianie. W dwóch wielkich kulturach antycznego świata pijano głównie wino, piwo uważając za napój godny barbarzyńców. Jak pisał o Germanach historyk rzymski Tacyt: „do picia mają zrobioną z jęczmienia lub pszenicy popsutą ciecz, która udaje wino”.


Celtowie

Celtowie udoskonalili technikę słodowania piwa - zauważyli, że słodkie likiery sporządzone ze skiełkowanego ziarna jęczmiennego łatwiej fermentują i dają większy procent alkoholu. Pierwsze archeologiczne dowody na produkcję i spożycie piwa pochodzą jednak z terenów obecnych Niemiec, z obszaru wczesnej kultury halsztackiej, gdzie w okolicach dzisiejszego miasta Kulmbach, znaleziono amforę do przechowywania piwa, pochodząca z ok. 800 roku p.n.e.


Barbarzyńcy

Rozpowszechnienie piwa na terenach dzisiejszej Europy zawdzięczamy barbarzyńskim plemionom, które w IV i V wieku forsowały granice upadającego Cesarstwa Rzymskiego. Najwcześniej piwo trafiło na tereny północnej Francji, Irlandii i Niemiec, gdzie panujący klimat był łaskawszy dla różnego rodzaju zbóż, niż dla delikatnej, śródziemnomorskiej winorośli.


Germanowie

Jak wiadomo Germanowie warzyli piwo nie tylko by ofiarować je potem swoim bogom, ale także dla własnego użytku. Piwo w wielu kulturach miało nierzadko religijne konotacje i w narodowych mitologiach często podkreślano jego niebagatelne znaczenie. W fińskim eposie „Kalevala”, stworzeniu świata poświęcone jest 200 wersów, natomiast piwu prawie dwa razy więcej. Także nordycka „Edda” nie lekceważy piwa, choć przyznaje mu niższą pozycję od wina: wino to napój nieśmiertelnych bogów, a piwo przynależy do świata zwykłych śmiertelników.


Mnisi

Po przyjęciu chrześcijaństwa, browarnictwo stało się wyłączną domeną mnichów. Po raz pierwszy w historii, za produkcję piwa zaczęli odpowiadać mężczyźni, a nie jak to było wcześniej- kobiety (w kulturach starożytnych kobiety miały prawo własności do naczyń służących do warzenia piwa). Z początku średniowieczni mnisi produkowali piwo na własne potrzeby, ponieważ przepisy dotyczące postu nie obejmowały piwa, które stanowiło bogate w witaminy i składniki mineralne uzupełnienie ubogiej diety. Potem, wraz z rozwojem technologii, klasztory zaczęły udoskonalać receptury i produkować piwo na szerszą skalę, często gromadząc dzięki temu spore bogactwa. W przyklasztornych browarach warzono trzy rodzaje piwa: Prima Melior ze słodu jęczmiennego, Cervisia z dodatkiem słodu owsianego i Tertio, które jako najsłabsze serwowano pielgrzymom. Z IX wieku pochodzi pierwsze, uchwalone przez Karola Wielkiego, prawo regulujące sprzedaż i produkcje piwa. Według niego do wytwarzania piwa można było używać jedynie najlepszych gatunków zbóż, a nad jego produkcją mieli czuwać wysoko wykwalifikowani fachowcy.


Średniowiecze
Około roku 1000 zioła i przyprawy dodawane do piwa zastąpiono chmielem zwyczajnym. Najprawdopodobniej doszło do tego w średniowiecznych klasztorach, choć jak podaje legenda, skojarzenie piwa z chmielem było zasługą brabanckiego króla Gambrinusa. Jakkolwiek było, chmiel poprawiał smak piwa, konserwował je i ułatwiał jego produkcje. Od XII wieku datuje się koniec monopolu klasztorów w zakresie browarnictwa. W gwałtownie rozwijających się miastach średniowiecznych zaczęły powstawać cechy piwowarskie, które szybko wyrosły na prawdziwe potęgi. W XIII wieku można je było znaleźć m.in. w Strasburgu, Frankfurcie, Monachium, Londynie i Paryżu.


Zmiana technologii

Mniej więcej dwieście lat później po raz pierwszy zastosowano dolną fermentację, która zdecydowanie poprawiała jakość piwa, ale pewne trudności sprawiało jeszcze schłodzenie piwnic do odpowiednio niskiej temperatury. Mimo to, w XV wieku piwo było cennym towarem handlowym, który eksportowany był przez Związek Miast Hanzeatyckich nawet do dalekich Indii.

O jego popularności w Europie świadczą historyczne przekazy, według których w 1500 roku sam Hamburg szczycił się ilością aż 600 browarów. W 1516 roku bawarski książę Wilhelm wydał słynne „Prawo czystości piwa”, zgodnie z którym do produkcji piwa można wykorzystać tylko trzy składniki: wodę, jęczmień i chmiel. Jest to najstarsze, obowiązujące do dziś, prawo regulujące jakość żywności.


Pilzner

Kolejny przełom w produkcji piwa nastąpił w 1824 roku, kiedy czescy piwowarzy z Pilzna wynaleźli metodę na fermentację piwa w niskich temperaturach. O tego czasu piwo było nasycone dwutlenkiem węgla i posiadało złocisty, klarowny kolor. Kolejną innowacje w browarnictwie wprowadził w 1880 roku Ludwik Pasteur, który zwrócił uwagę na konieczność zachowania całkowitej higieny podczas produkcji piwa w celu uniknięcia zakażeń mikrobiologicznych. Jego badania zaowocowały wynalezieniem pasteryzacji, która umożliwiała dłuższe i skuteczniejsze przechowywanie piwa. Ostatnim odkryciem w browarnictwie było wyizolowanie pojedynczej komórki drożdży i wprowadzenie ich do procesu fermentacji, co poprawiało smak piwa i wpływało na jego czystość. Dokonał tego Duńczyk Christian Hansen. Natomiast w roku 1935 w Richmond, w stanie Virginia (USA) rozpoczęto sprzedaż piwa w puszkach.


Piwo w Polsce

Piwo było bardzo popularnym trunkiem a jego historia sięga zapewne początków naszej państwowości. Piwo słowiańskie było niskoprocentowe, musujące o lekko zielonkawym kolorze.

Jan Długosz opisując nasze obyczaje wspomina: "... wino tu rzadko używane. Ma jednak naród polski napój warzony z pszenicy, chmielu i wody, po polsku piwem zwany. Ale nie ma nadeń lepszego dla pokrzepienia ciała. Jest nie tylko rozkoszą mieszkańców, lecz i cudzoziemców.".

Pierwsze zapisy praw regulujących produkcję i handel złocistym trunkiem, pochodzą z 1272 r.
Największa produkcją szczyciły się klasztory cystersów, później - w XII w. - nadano takie prawa także miastom. Powołano specjalne urzędy kontrolujące produkcję, i handel piwem. Za fałszowanie piwa groziła śmierć przez ścięcie. W XVI wieku w Polsce działało już ponad 80 browarów, później produkcja piwa uległa rozdrobnieniu, stąd np. w Warszawie w 1796 roku było aż 86 browarów. Na przełomie XIX i XX wieku do najbardziej znanych marek należały piwa Żywieckie, Wareckie i Okocimskie. Obecnie w Polsce można kupić piwa praktycznie z całego świata, ale nie brak rodzimych, świetnych produkcji.

 

Gratuluję przebrnięcia do końca historii. Chcesz wiedzieć jak warzy się piwo, czy jednak rezygnujesz?

powrót